DKA — Diyabetik Ketoasidoz (Diabetic Ketoacidosis)
Kedi ve köpekte dehidratasyon, elektrolit kaybı, ketozis ve asidozu güvenle düzeltirken insülin tedavisini doğru zamanda başlatmaya odaklanan klinik akış.
1. DKA düşünüyor musun?
- Hasta diyabetik veya yeni tanı DM şüphesi taşıyor; kusma, anoreksi, letarji, dehidratasyon, kilo kaybı olabilir
- Hiperglisemi + ketozis/ketonemi + metabolik asidoz DKA ile uyumludur
- Kan beta-hidroksibütirat (BHB) erken ketozisi idrar ketonundan daha iyi yakalayabilir.
- Şiddetli depresyon, hipovolemi, hipotermi, ağır elektrolit bozukluğu veya EDKA şüphesi = 24 saat yoğun bakım/referral düşün.
2. Önce sıvı ve perfüzyon
- Hipovolemi varsa IV izotonik dengeli kristalloid ile resüsitasyon; ardından dehidratasyon açığını ve devam eden kayıpları bireysel planla
- AAHA 2026 kedi rehberi dehidratasyonun çoğu hastada 6–12 saatte, sıvı yüklenme riski varsa 12–24 saatte düzeltilmesini önerir
- Sıvı tedavisi tek başına bile glukoz, elektrolit ve asit-baz durumunu belirgin düzeltebilir
3. Potasyum ve fosfor güvenli mi?
KCl ve/veya K-fosfat ekle. AAHA, potasyumun tercihen >3.0–3.5 mEq/L olmasını takiben insülin başlanmasını önerir.
Özellikle kedide dikkat: belirgin hipofosfatemi hemoliz riskini artırabilir; seri fosfor izle.
KCl içeren sıvıyı bolus verme; toplam IV potasyum uygulama hızı genel olarak 0.5 mEq/kg/saat sınırını aşmamalıdır.
4. İnsülin başlama zamanı geldi mi?
Hasta sıvı almaya başladı, perfüzyon düzeliyor ve ciddi hipokalemi yok. Çoğu kedide insülini yatıştan sonraki 4–6 saat içinde başlat.
Önce resüsitasyon ve elektrolit düzeltmesini sürdür; insülin potasyumu hücre içine kaydırıp hipokalemiyi ağırlaştırabilir.
5. İnsülin protokolünü seç
0.1 U/kg IM ile başla; seri BG yanıtına göre 1–2 saatte bir tekrarlanabilir.
Regular insülin 0.2 U/kg IM başlangıç, ardından 0.1 U/kg IM saatte bir; BG <250 mg/dL olduğunda daha düşük aralıklı dozlara geçilir.
Amaç yalnızca glukozu düşürmek değil, ketogenezi durdurmaktır; bu yüzden BG düştüğünde insülini tamamen erken kesmek yerine dekstroz eklemek gerekebilir.
6. BG 150–250 mg/dL aralığına yaklaşıyor mu?
AAHA’ya göre sıvıya %2.5–5 dekstroz ekleyerek BG’yi yaklaşık 150–250 mg/dL aralığında tut ve ketozis çözülene kadar insülini sürdür.
İnsülin hızını/dozunu ve dekstroz desteğini yeniden ayarla; Merck BG düşüşünün yaklaşık 50–100 mg/dL/saatten hızlı olmamasını önerir.
7. EDKA — Öglisemik DKA olabilir mi?
SGLT2 inhibitörünü kes. Dekstroz içeren sıvı ver; BG yeterince desteklenince ve K >3.0 mEq/L olduğunda insülini yine başlat. EDKA’da hiperglisemi olmayabilir ama ketozis için insülin gerekir.
Klasik DKA akışına devam et.
8. Tetikleyici komorbidite var mı?
Pankreatit, üriner veya başka enfeksiyon, renal hastalık, hiperkortizolizm ve diğer inflamatuvar/stres durumları araştır.
Öykü, ilaç uyumu, insülin uygulama tekniği, beslenme ve yeni diyabet tanısı açısından tekrar değerlendir.
9. Yoğun izlem ve geçiş
- BG başlangıçta 1–2 saatte bir; elektrolitler özellikle K/P 4–6 saatte bir veya klinik gereksinime göre daha sık
- BHB/keton trendi, asit-baz durumu, hidrasyon, vücut ağırlığı, idrar çıkışı ve mental durumu izle
- Hasta stabil, rehidre ve iyi yiyorsa uzun etkili insülin planına geç
- AAHA 2026: DKA sonrası taburculuk için kan glukozunun tamamen normal olması şart değildir; klinik stabilite ve ketozisin kontrolü daha önemlidir.
Kaynaklar
2026 AAHA Diabetes Management Guidelines for Cats — Diabetic KetoacidosisMerck Veterinary Manual — Diabetes Mellitus in Dogs and Cats2024 AAHA Fluid Therapy Guidelines for Dogs and CatsBu akış klinik karar desteğidir. DKA tedavisi sıvı, insülin ve elektrolitlerin eşzamanlı titrasyonunu gerektirir; ağır hastalar 24 saat izlem kapasitesi olan merkezde yönetilmelidir.