← ProtokollerAcil • Gastrointestinal
Akut Kusma–İshal / Dehidrasyon
Stabil hastadan şok/dehidratasyona kadar akut gastrointestinal kayıplarda triyaj, sıvı ve tanısal karar akışı.
Kedi + KöpekAAHA 2024 + Merck 2025Son kaynak kontrolü: Ağustos 2026Web-only protokol
1. Kırmızı bayrak var mı?
- Şok, hematemez/hematokezya, sürekli kusma, şiddetli abdominal ağrı, yabancı cisim şüphesi, belirgin letarji, hipoglisemi veya ciddi dehidratasyon.
- Yavru, geriatri, renal/kardiyak hastalık veya eşlik eden toksin şüphesinde düşük eşikle ileri değerlendirme.
↓
2. Perfüzyon mu, dehidratasyon mu?
HİPOVOLEMİ / ŞOK
Önce resüsitasyon bolusu ve her bolus sonrası yeniden değerlendirme.
STABİL DEHİDRASYON
Dehidratasyon açığı + bakım + devam eden kusma/ishal kayıplarını ayrı hesapla.
↓
3. Minimum veri
- PCV/TS, glukoz, elektrolitler; gerektiğinde kan gazı/laktat.
- Abdominal palpasyon ve yabancı cisim/obstrüksiyon şüphesinde görüntüleme.
- Genç ve aşısız hayvanda parvovirüs/panlökopeni gibi bulaşıcı nedenleri düşün.
↓
4. Destek tedavisi
- Antiemetik ve analjeziyi hastaya göre seç; elektrolit ve glukoz açıklarını düzelt.
- Rutin antibiyotik verme: sepsis, ağır mukozal bariyer bozukluğu, nötropeni veya doğrulanmış bakteriyel endikasyon yoksa gereksiz antibiyotik kullanımından kaçın.
- Kusma kontrol altına alınabildiğinde erken, küçük hacimli enteral beslenmeyi destekle.
↓
5. Yeniden değerlendirme
- Vücut ağırlığı, idrar çıkışı, hidrasyon, K/Na/glukoz ve devam eden kayıplar.
- Yanıt yoksa pankreatit, obstrüksiyon, toksin, Addison, renal hastalık ve sepsis yönünden yeniden düşün.
Kaynaklar
2024 AAHA Fluid Therapy Guidelines for Dogs and CatsMerck Veterinary Manual — Principles of Treatment of Gastrointestinal Disease in AnimalsBu akış klinik karar desteğidir. İlaçlar aktif madde üzerinden referanslanır; kullanılacak preparatın Türkiye’deki gerçek konsantrasyonu, formülasyonu, uygulama yolu ve hasta özelindeki kontrendikasyonları ayrıca doğrulanmalıdır.
Vetimore web içeriği • Yazdırma / PDF / görsel dışa aktarma özelliği yoktur.